Geen bestuurlijke onregelmatigheden in Eijsden-Margraten wel oplossingsrichtingen voor herstel vertrouwen

Dinsdag 19 oktober 2021

Maandag 18 oktober zijn de resultaten van een onderzoek naar bestuurlijke onregelmatigheden in gemeente Eijsden-Margraten gepresenteerd aan het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad.

Onderzoek Necker van Naem

Op 25 mei j.l. heeft de gemeenteraad van Eijsden-Margraten ingestemd met een onderzoek naar mogelijk machtsmisbruik. Dit op voorstel van de burgemeester die belast werd met de uitvoering van het raadsbesluit. Via een aanbestedingsprocedure heeft Necker van Naem Integriteit B.V. de opdracht gekregen.

Necker van Naem (NvN) heeft het onderzoek uitgevoerd binnen de kaders van de gemeenteraad. Van belang was om inwoners van de gemeente in staat te stellen om een melding van mogelijke bestuurlijke onregelmatigheden, integriteitsschendingen of belangenverstrengeling te doen. Hiervoor werd een meldpunt ingericht. Alle meldingen zijn strikt vertrouwelijk behandeld.

Onderzochte casussen

In totaal zijn 56 meldingen ontvangen bij de gemeente en het gemeentelijk meldpunt. Ook heeft afstemming plaatsgevonden met het provinciale meldpunt. Sommige meldingen gaan namelijk  over dezelfde kwesties. NvN heeft een screening gedaan met de gestelde criteria als uitgangspunt. Er is ook gelet op de onderzoekbaarheid van de melding.

NvN heeft de volgende casussen onderzocht: verkoop basisschool Eckelrade, verkoop LTS Cadier en Keer, camping de Kleine Peul, uitbreiding gemeenschapshuis Bemelen, beëindiging gebruik pand stichting Dracula, Bibihuis Gronsveld, paardenaccommodatie Bemelen en relatie bestuur met Swentibold.

In verschillende gevallen was er onvrede over de handelwijze van de gemeente of een individu, zonder dat sprake lijkt te zijn van machtsmisbruik, verstoorde verhoudingen of van een integriteitskwestie. NvN heeft die meldingen buiten beschouwing gelaten. Ook meldingen die feitelijke of persoonlijke vragen betreffen of onderdeel van een nog lopende juridische procedure zijn buiten beschouwing gelaten.

Met de indieners en de betrokken bestuurders zijn gesprekken gevoerd. Door de indieners en de gemeente zijn documenten aangereikt. De gesprekken en documenten hebben geleid tot een rapportage per onderzochte melding. Deze rapportage bevat uiteraard een conclusie en een advies voor het vervolg.

Conclusie

NvN komt bij al de onderzochte meldingen tot de conclusie dat: “Onze screening heeft geen aanwijzingen opgeleverd van bestuurlijke onregelmatigheden , integriteitsschendingen of machtsmisbruik”. Per melding wordt een advies gegeven voor het vervolg.

Beschouwing integriteit en bestuurscultuur

NvN heeft ook een beschouwing gegeven op de achterliggende thematiek van de meldingen, zowel ten aanzien van integriteit als ten aanzien van bestuurscultuur. De generieke conclusie is duidelijk:  “Inwo-ners kunnen er dus op vertrouwen dat het gemeentebestuur het algemeen belang voorop stelt. Toch ziet NvN dat inwoners dat vertrouwen niet altijd hebben. “Dat laatste is het grootste probleem in Eijsden-Margraten. De gemelde twijfels aan de integriteit van het gemeentebestuur zijn in veel gevallen door het gemeentebestuur zelf veroorzaakt. De meldingen laten zien dat bestuurlijke belangenafwegingen voor inwoners niet altijd even navolgbaar zijn en dat het afleggen van bestuurlijke verantwoording soms gebreken is.”

Voor het wegnemen van twijfels over de integriteit van het gemeentebestuur en het herstel van het vertrouwen worden een aantal oplossingen genoemd.
- Proactieve, intensieve en sensitieve communicatie;
- Ontwikkeling bewonersparticipatie;
- Inrichten van een gemeentelijke ombudsfunctie;
- Voorkomen beeldvorming;
- Kritische én behoedzame gemeenteraad.
De gemeenteraad en het college zijn geïnformeerd over de uitkomsten van het rapport. Ook de betrokken oud-bestuurders en de melders van vermeende bestuurlijke onregelmatigheden zijn op de hoogte gesteld. 

Rapport Necker van Naem - Onderzoek onregelmatigheden Eijsden-Margraten (PDF, 569.5 kB)