Samen verder als zelfstandige, zelfbewuste gemeente

Reactie college B&W Eijsden-Margraten op fusie-effectrapportage.
 

Margraten, 7 december 2017 – Op initiatief van de gemeenteraad heeft het college van B&W Eijsden-Margraten onderzoek laten doen naar de effecten van de fusie in 2011 tussen de gemeenten Eijsden en Margraten. Het college gaf bureau Crown Gillmore daartoe afgelopen zomer opdracht. Vandaag zijn de resultaten van het onderzoek bekendgemaakt. Het college ziet in de conclusies van het onderzoek de erkenning van een goede start als fusiegemeente, maar ook een handreiking om door te groeien als zelfstandige, zelfbewuste gemeente.

Het college van B&W wilde weten hoe de gefuseerde gemeente er nu voor staat, wat de fusie de organisatie, de samenleving en het bestuur heeft gebracht en welke verbeterpunten nodig zijn. De terugblik diende tevens als vooruitblik. Crown Gillmore onderzocht wat met de fusie werd beoogd en in welke mate dit is gerealiseerd. Het onderzoeksbureau bestudeerde hiervoor diverse documenten, hield interviews met bestuurlijke partners, medewerkers en bestuurders. En betrok inwoners via een enquête en dialoogtafels. De bevindingen, conclusies en aanbevelingen zijn vervat in de fusie-effectrapportage ‘Samen op reis, een zoektocht met de spiegel’.

Conclusies uit het onderzoek
De onderzoekers concluderen dat er veel goed gegaan is, maar dat de gemeente Eijsden-Margraten de potentie van de samenvoeging beter kan benutten.

Fusieproces rustig en beheerst verlopen
De fusie is in de samenleving relatief rustig ontvangen. Anders dan elders zijn over voor de hand liggende zaken geen problemen ontstaan: de naam van de gemeente, de plaats waar het gemeente-huis is gevestigd. Door de brede coalitie met vijf wethouders konden de belangrijkste kernen van de gemeente zich ook in bestuurlijk-politieke zin herkennen in het college.

Strategische visie onvoldoende verankerd
Direct na de fusie is de gemeente al werkend aan de slag gegaan. Door de fusie kon ze snelle resultaten boeken die positief ontvangen werden. De onderzoekers concluderen dat een integraal plan met een overkoepelende visie met kernwaarden en met concrete doelstellingen over wat er in de post-fusie periode gedaan en bereikt moet worden, ontbreekt.

Bestuurlijke organisatie veelal monistisch van aard
De onderzoekers concluderen verder dat de gemeenteraad nauwelijks gebruik maakt van zijn kaderstellende en toetsende rol en verantwoordelijkheid. De relatie gemeenteraad en college van B&W is formeel dualistisch, maar in de gemeente Eijsden-Margraten is volgens de onderzoekers de rolopvatting en roluitvoering van beide bestuursorganen veelal monistisch van aard.

Interne organisatie moet robuuster
De grotere schaal van de gemeente en de bestuurlijke uitdagingen waarvoor de gemeente gesteld staat (onder andere op het gebied van het sociale domein), stellen hoge eisen aan de ambtelijke organisatie. De organisatie ervaart een grote werkdruk en kent relatief een hoge uitval. Het samenspel tussen het college en de organisatie vraagt om aandacht.

Versterking van de samenwerking
De bestaande samenwerking tussen de gemeenten Eijsden-Margraten, Vaals en Gulpen-Wittem blijft nu vooral beperkt tot informatie-uitwisseling en onderlinge afstemming. Om meer en betere resultaten te kunnen behalen, moet de samenwerking worden geïntensiveerd.

Enquête onder inwoners
Het onderzoeksbureau heeft ook een enquête uitgevoerd onder de inwoners die deelnemen aan het burgerpanel. Van de 55% van de 1.401 leden van dit burgerpanel geeft het merendeel aan het meeste belang te hechten aan de woon- en leefomgeving en het sociale domein. Ze willen meer betrokken worden bij de plannen van de gemeente. De enquête wijst uit dat de inwoners voorkeur geven aan het behoud van zelfstandigheid van de gemeente.

Werken aan een zelfstandige, zelfbewuste gemeente
Burgemeester Akkermans bestempelt de resultaten en de aanbevelingen als zeer waardevol: “Het onderzoek is voor ons een bevestiging dat de fusie is geslaagd. Als zelfstandige gemeente gaan we duidelijk investeren in onze doorontwikkeling. Samen met de raad, het college en de organisatie gaan we onze positie in de gemeenschap verder verstevigen. Waar nodig intensiveren we de samenwerking in de regio. De focus moet daarbij liggen op de behoefte van onze inwoners: de leefbaarheid, de woonomgeving en het sociale domein.”

Plan van aanpak
Het college zal een plan van aanpak opstellen dat als overdrachtsdocument dient voor de nieuwe gemeenteraad. Hiervoor zijn ‘ontwikkellijnen’, geschetst waarlangs college, organisatie en de raad gaan werken aan (strategische) visies en (bestuurlijke) ontwikkelprogramma’s om burgers beter te betrekken, de organisatie robuust en wendbaar te maken, en te zorgen voor een gemeente waarin rollen en verantwoordelijkheden duidelijk zijn. Het organisatie-ontwikkeltraject dat vorig jaar al in gang is gezet zal worden uitgebreid met een verdieping op het thema ‘cultuur’.

Gemeenteraad
De gemeenteraad heeft een toelichting gekregen op de uitkomsten van het onderzoek en het rapport ontvangen.

Fusie-effectrapportage ‘Samen op reis, een zoektocht met de spiegel’ (PDF, 962.2 kB)
Collegevoorstel, zoals is vastgesteld d.d. 5 december 2017 (PDF, 407.6 kB)

 

Gemeentehuis Margraten (Op afspraak)

  • Amerikaplein 1, 6269 DA Margraten
  • Nu gesloten.
  • Maandag: 09:00 - 12:00

Servicepunt Eijsden (Op afspraak)

Receptie KCC Margraten