Eijsden - Eèsjde

De Maas komt bij Eijsden ons land binnen’. Ons maasdorp Eijsden ligt dan ook aan de Belgische grens, ten zuiden van Maastricht. Ongetwijfeld bent u al eens eerder in Eijsden geweest. Bewust of onbewust, tijdens uw vakantierit naar het verre Zuiden. Eijsden is de plaats, waar in de jaren zeventig de bekende televisieserie "Dagboek van een herdershond" werd opgenomen. Midden in het beschermd dorpsgezicht van de kern Eijsden, met zijn gezellige terrassen en restaurants, ligt een plein met de naam ‘Vroenhof’. Het voet- en fietsveer tussen Eijsden en Lanaye (België) ligt hier nabij het Bat – Diepstraat.

De naam Eijsden is, naar deskundigen aannemen, afgeleid van het Germaanse woord voor 'espenbos'. De latere Romeinse versie was "Haspere". Van in de bodem aangetroffen restanten wordt aangenomen, dat het bebouwing uit de Romeinse tijd, dus rond het begin van de jaartelling, betreft.

Meer zekerheid bestaat ten aanzien van de stelling, dat in de middeleeuwen sprake was van een nederzetting, zodat ervan uitgegaan mag worden, dat het hier een van de oudere plaatsen in Nederland betreft. Uit die tijd stamt ook de motte van Eijsden welke in 2009 bij de Martinuskerk werd opgegraven. Nog in de middeleeuwen groeide deze nederzetting uit tot een dorp. In 1213 is Eijsden als heerlijkheid, eigendom van de hertog van Limburg.

In 1288 komt het in Brabantse handen. Nadien wordt het tussen 1375 en 1626 verpacht aan verscheidene Limburgse edelen. In laatstgenoemd jaar verwerft Jan de la Margelle de heerlijke rechten. In het Partagetractaat van 1661 wordt Eijsden aan de Staten van Holland toegewezen.

Tijdens de Staatse tijd ontwikkelt Eijsden zich tot een voorname plaats. Dit met name ook, doordat het als overslagplaats gaat fungeren in de belangrijk wordende Maasscheepvaart. Gegoede Hollandse en Joodse kooplieden vestigen er zich. Met de komst van de Fransen in 1794 loopt deze bloeitijd ten einde. Tot 1814 maakt Eijsden deel uit van het departement Nedermaas, dat tot de Franse Republiek behoort. Na van 1815 tot 1830 tot het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden behoord te hebben, valt het ten gevolge van de Belgische Opstand aan België toe. Sinds 1839 behoort het echter weer tot Nederland.

Eijsden is de plaats, waar in de jaren zeventig de bekende televisieserie 'Dagboek van een herdershond' werd opgenomen. Deze serie is in vele landen uitgezonden. Heel wat figuranten erin waren dan ook uit deze gemeente afkomstig. Midden in het beschermd dorpsgezicht van de kern Eijsden, met zijn gezellige terrassen en restaurants, ligt een plein met de naam ‘Vroenhof’.

Ieder jaar trekt, traditiegetrouw, op de tweede zondag na Pinksteren de Bronkprocessie door Eijsden. Dit is een andere benaming voor de kerkelijke rondgang door het dorp ter ere van de instelling van het heilige sacrament. Dit jaarlijks terugkerend gebeuren, het zgn. ‘bronkfeest’ vindt van oudsher vroeg in de zomer plaats in de meeste kernen van de gemeente rondom Eijsden. Het begint in Eijsden op de ochtend van de tweede zondag na Pinksteren met een religieuze processie, gevormd door allerlei gekostumeerde groepen, die de dorpspastoor begeleiden en gaat daarna gedurende twee à drie dagen verder met onder andere reidansen. Deze reidans, 'cramignon' genaamd, is een gebruik dat is overgewaaid uit het nabijgelegen Wallonië.

In Eijsden wordt op de Bronkmaandag de Bronk gevierd in de oude kernen van Caestert en Breust. De Jonkheden nemen hier verantwoordelijkheid voor en organiseren het feest. In Caestert verzorgt de Jonkheid van Caestert (jongeren boven de 16 uit de kernen Laag-Caestert, Hoog-Caestert, Withuis, Station) het feest en in Breust, de Jonkheid van Breust (Poelveld en oude kern Breust).

Bronkdinsdag viert de Jonkheid van Eijsden (kern Eijsden plus Plan Noord) haar eigen feest.

Ook in andere kernen trekt in de weekenden volgend op het bronkweekend van Eijsden de processie op zondag uit en is het grote feest op Bronkmaandag en –dinsdag.

De heemkundevereniging van Eijsden (Stichting Eijsdens Verleden) heeft veel kennis over het verleden en biedt interessante rondleidingen aan.

Gemeentehuis Margraten (Op afspraak)

  • Amerikaplein 1, 6269 DA Margraten
  • Vandaag geopend tot 12:00
  • Morgen: 09:00 - 12:00

Servicepunt Eijsden (Op afspraak)

Receptie KCC Margraten