Gebiedsontwikkeling Poort van het Heuvelland
Tussen Cadier en Keer en Maastricht ligt het gebied Poort van het Heuvelland: ruim 100 hectare Limburgs heuvellandschap, grenzend aan de bebouwde kom van Cadier en Keer. In het gebied liggen onder andere natuurterreinen, sportterreinen, een golfbaan, verschillende rijksmonumenten, landgoederen, woningen, akkers en drinkwaterreserves.
Aan beide kanten van de N278 komen verschillende ruimtelijke opgaven bij elkaar. Het gebied heeft een grote landschappelijke schoonheid, biedt de kans twee natuurgebieden te verbinden en er is behoefte aan mogelijkheden tot nieuwbouw en renovatie van cultureel erfgoed. De vraag is daarmee: wat betekent dit voor het landschap? Hoe kunnen de natuurgebieden met elkaar worden verbonden? Waar en hoe is nieuwbouw mogelijk? Deze opgaven worden samen opgepakt in het Masterplan Poort van het Heuvelland.
De raad heeft op 20 januari jl. het Masterplan Poort van het Heuvelland vastgesteld. Het Masterplan geeft een samenhangend toekomstbeeld voor het gebied, waarin natuur, cultuur en mens elkaar versterken.
Hoofdpunten van het Masterplan
- Groen-blauw raamwerk: herstel van natuurlijke systemen voor een veerkrachtige balans tussen water, bodem en ecologie.
- Culturele en landschappelijke structuur: behoud van erfgoed en zichtlijnen, zodat de identiteit van het Heuvelland zichtbaar blijft.
- Ontwikkelzones: ruimte voor wonen, recreatie en maatschappelijke functies, duurzaam ingepast in het landschap.
Zo ontstaat een gebied waarin natuur richting geeft, cultuur betekenis toevoegt en mensen zich generaties lang op een duurzame manier kunnen verbinden met de blijvende kwaliteit van de Poort van het Heuvelland.
De ontwikkeling van het gebied Poort van het Heuvelland begon met het concept-masterplan, een uitwerking van de Uitgangspuntennotitie Poort van het Heuvelland, die op 18 februari 2025 door de gemeenteraad is vastgesteld. Het concept-masterplan gaf in grote lijnen richting aan de toekomst van het gebied. De gemeenteraad heeft daarbij aangegeven dat deze uitgangspuntennotitie moet worden uitgewerkt tot een Masterplan.
In juli 2025 is opdracht gegeven aan adviesbureau Michel Heesen architecture & landscape design om het Masterplan op te stellen. Het bureau heeft een analyse van het gebied gemaakt. Ook is er gesproken met een aantal eigenaren en ondernemers in het gebied, met een aantal natuurinstanties en met medeoverheden. Daarnaast is opdracht gegeven aan Carla Brugman om dit proces te begeleiden. Dit heeft geresulteerd in een concept-masterplan.
Informatieavond 23 oktober 2025
Op 23 oktober vond in het gemeentehuis in Margraten de informatieavond plaats over het concept-masterplan Poort van het Heuvelland. Tijdens deze avond lichtte Michel Heesen het concept-masterplan toe. Aansluitend konden aanwezigen op basis van verschillende thema’s hun opmerkingen en aandachtspunten met ons delen.
De N278 (Rijksweg Maastricht – Vaals) vormt samen met het aanliggende gebied de Poort van het Heuvelland. De N278 is de ingang naar het Heuvelland. Op het plaatje hieronder staat ongeveer de grootte van het gebied aangegeven.
bouwen/Afbeelding%20gebied%20Poort%20van%20het%20Heuvelland.png)
De kernkwaliteiten van het Nationaal Landschap Zuid-Limburg zijn:
- reliëf
- groen karakter
- cultuurhistorisch erfgoed
- verschil tussen open en besloten
Deze kwaliteiten zijn in dit gebied allemaal beschikbaar. Maar de samenhang en de presentatie hiervan ontbreken. We willen meer betekenis geven aan dit gebied als uithangbord van Nationaal landschap Zuid-Limburg. We moeten de ruimtelijke kwaliteiten ordenen en verbinden. Hierdoor ontstaat meer samenhang en herkenbaarheid
Deze visie moet de basis zijn voor het opnieuw ontwikkelen van het gebied. Het opnieuw ontwikkelen van het gebied pakken we op samen met betrokken partijen, belanghebbenden en belangstellenden stakeholders en andere overheidsinstanties.
Eind 2021 startten we met het opstellen van de visie. We spraken met veel betrokkenen in het gebied. Maar dit leidde nog niet tot een vastgestelde gebiedsvisie. Het is een gebied waarin sprake is van een grote complexiteit, en vaak tegengestelde belangen. Tegengestelde belangen tussen zogenaamde rode (bouw), blauwe (infra) en groene (ecologische) ontwikkelingen.
In het najaar van 2023 is het proces om te komen tot een gebiedsvisie voortgezet. Mw. Carla Brugman is aangetrokken als externe projectleider. De bedoeling is om de gemeenteraad een 'Uitgangspuntendocument op hoofdlijnen' voor te leggen in de raadsvergadering van september 2024.